RISE – Reintegracja poprzez edukację i rozwój kompetencji

Dlaczego edukacja więzienna jest ważna?

Edukacja od wielu lat uznawana jest za jeden z najskuteczniejszych elementów procesu readaptacji społecznej osób pozbawionych wolności. Liczne badania prowadzone w różnych krajach wskazują, że osoby uczestniczące w programach edukacyjnych podczas odbywania kary mają większe szanse na znalezienie zatrudnienia po opuszczeniu zakładu karnego, częściej kontynuują naukę oraz rzadziej powracają do zachowań przestępczych. Edukacja pozwala nie tylko zdobywać wiedzę i umiejętności, ale również odbudowywać poczucie własnej wartości, rozwijać odpowiedzialność oraz wzmacniać motywację do pozytywnych zmian. Wielu osadzonych trafia do zakładów karnych z doświadczeniem niepowodzeń szkolnych, niskim poziomem wykształcenia oraz ograniczonymi kompetencjami niezbędnymi do funkcjonowania we współczesnym społeczeństwie. Wielu z nich rozpoczyna odbywanie kary z niskim poziomem wykształcenia, ograniczonym doświadczeniem zawodowym oraz licznymi deficytami edukacyjnymi, które utrudniają skuteczną readaptację społeczną. Braki te utrudniają nie tylko znalezienie pracy, ale również załatwianie codziennych spraw, korzystanie z usług publicznych czy aktywne uczestnictwo w życiu społecznym. Dlatego inwestowanie w edukację więzienną jest inwestowaniem w bezpieczniejsze społeczeństwo, w którym osoby opuszczające zakłady karne mają realną szansę na rozpoczęcie nowego etapu życia. Osoby opuszczające zakłady karne bardzo często stają przed trudnym wyzwaniem ponownego odnalezienia się w społeczeństwie. Powrót do normalnego życia wymaga nie tylko determinacji i wsparcia ze strony najbliższych, ale również odpowiednich umiejętności, które pozwolą odnaleźć się na rynku pracy, kontynuować edukację oraz budować pozytywne relacje społeczne.

Projekt RISE wpisuje się w tę ideę, koncentrując się na rozwijaniu podstawowych kompetencji, które stanowią fundament dalszego rozwoju osobistego i zawodowego. Partnerzy projektu wierzą, że każdy człowiek, niezależnie od swojej przeszłości, powinien mieć możliwość zdobywania wiedzy, rozwijania swoich umiejętności i budowania lepszej przyszłości. Projekt RISE opiera się na przekonaniu, że edukacja stanowi jedno z najskuteczniejszych narzędzi wspierających proces zmiany oraz przygotowujących osoby pozbawione wolności do odpowiedzialnego funkcjonowania po opuszczeniu zakładu karnego. Projekt ma pomóc uczestnikom w zdobywaniu kompetencji, które będą mogły wykorzystać zarówno podczas odbywania kary, jak i po powrocie do społeczeństwa.

Dlaczego RISE?

Nazwa projektu nie została wybrana przypadkowo. Akronim RISE pochodzi od angielskiego tytułu „Reintegration through Skills and Education”, jednak samo słowo „rise” oznacza również „podnosić się”, „wznosić się” lub „powstawać”. Symbolika ta doskonale oddaje ideę projektu, którego celem jest wspieranie osób pozbawionych wolności w budowaniu nowych perspektyw życiowych poprzez edukację.

Proces reintegracji społecznej jest często długą i wymagającą drogą. Wymaga zdobywania nowych kompetencji, odbudowywania wiary we własne możliwości oraz stopniowego przygotowywania się do funkcjonowania poza murami więzienia. Projekt RISE ma stanowić wsparcie na tej drodze, pokazując, że edukacja może być początkiem pozytywnej zmiany oraz narzędziem umożliwiającym rozpoczęcie nowego rozdziału życia.

Czy projekt RISE jest potrzebny?

W całej Europie znacząca część osób pozbawionych wolności posiada niski poziom kompetencji podstawowych. Wielu osadzonych ma trudności z czytaniem ze zrozumieniem, pisaniem, wykonywaniem podstawowych działań matematycznych czy analizowaniem informacji niezbędnych do codziennego funkcjonowania. Często są to osoby, które już na wcześniejszych etapach życia doświadczały niepowodzeń edukacyjnych, przedwcześnie zakończyły naukę lub nigdy nie miały możliwości rozwijania swoich umiejętności w odpowiednich warunkach.

Braki te mają bezpośredni wpływ na przyszłość osób opuszczających zakłady karne. Ograniczają ich szanse na zatrudnienie, utrudniają udział w szkoleniach zawodowych i kursach kwalifikacyjnych, a także wpływają na poczucie własnej wartości. Partnerzy projektu RISE dostrzegają, że skuteczna reintegracja społeczna wymaga nie tylko oddziaływań wychowawczych czy terapeutycznych, ale również systematycznego rozwijania kompetencji ogólnych, które stanowią fundament dalszego rozwoju osobistego i zawodowego.

Cele projektu

Głównym celem projektu jest stworzenie nowoczesnego kursu kompetencji ogólnych przeznaczonego dla osób o niskich kwalifikacjach przebywających w zakładach karnych. Kurs będzie koncentrował się na rozwijaniu umiejętności niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym społeczeństwie oraz zwiększaniu samodzielności uczestników w życiu codziennym.

Projekt zakłada również podnoszenie jakości edukacji więziennej poprzez dostarczanie nauczycielom i edukatorom nowoczesnych materiałów dydaktycznych oraz praktycznych rozwiązań metodycznych. Dzięki temu możliwe będzie prowadzenie bardziej angażujących zajęć, odpowiadających na rzeczywiste potrzeby osób uczących się. Istotnym celem projektu jest również promowanie idei uczenia się przez całe życie oraz budowanie przekonania, że edukacja może być skutecznym narzędziem zmiany życiowej niezależnie od wieku czy wcześniejszych doświadczeń.

Jakie działania zostaną zrealizowane?

Pierwszym etapem projektu będzie przeprowadzenie szczegółowej analizy potrzeb edukacyjnych osób pozbawionych wolności oraz zebranie i porównanie dobrych praktyk stosowanych w różnych europejskich systemach edukacji więziennej. Partnerzy projektu posiadają wieloletnie doświadczenie w pracy z osadzonymi i dzięki współpracy międzynarodowej będą mogli spojrzeć na problem z różnych perspektyw oraz wykorzystać rozwiązania sprawdzone w innych krajach.

Na podstawie zgromadzonych doświadczeń opracowany zostanie kompleksowy kurs kompetencji ogólnych składający się z czterech wzajemnie uzupełniających się modułów. Każdy z nich będzie zawierał zestaw gotowych scenariuszy zajęć, ćwiczeń, materiałów edukacyjnych oraz propozycji aktywności dostosowanych do możliwości i potrzeb uczestników.

Prace nad materiałami będą prowadzone wspólnie przez wszystkich partnerów projektu. Dzięki temu kurs będzie uwzględniał różnorodne doświadczenia edukacyjne i kulturowe oraz będzie mógł zostać wykorzystany w różnych krajach europejskich.

Cztery obszary kompetencji

Pierwszy moduł będzie poświęcony rozwijaniu kompetencji językowych i komunikacyjnych. Uczestnicy będą doskonalić umiejętność czytania ze zrozumieniem, formułowania wypowiedzi, pisania krótkich tekstów oraz skutecznego komunikowania się w codziennych sytuacjach. Drugi moduł skoncentruje się na kompetencjach matematycznych. Jego celem będzie pokazanie praktycznego zastosowania matematyki w życiu codziennym, między innymi podczas planowania wydatków, wykonywania obliczeń związanych z pracą czy rozwiązywania prostych problemów wymagających logicznego myślenia. Trzeci moduł obejmie zagadnienia związane z naukami przyrodniczymi oraz wiedzą o świecie. Uczestnicy będą poznawali podstawowe informacje dotyczące zdrowia, środowiska naturalnego, ekologii oraz współczesnych wyzwań społecznych i cywilizacyjnych. Czwarty moduł zostanie poświęcony nauce języka angielskiego na poziomie podstawowym. Rozwijanie kompetencji językowych ma zwiększyć możliwości edukacyjne i zawodowe uczestników oraz ułatwić im funkcjonowanie w coraz bardziej międzynarodowym środowisku pracy.

Materiały dla nauczycieli

Projekt RISE nie koncentruje się wyłącznie na osobach pozbawionych wolności. Ważną grupą odbiorców są również nauczyciele, wychowawcy i edukatorzy pracujący w zakładach karnych. To właśnie oni każdego dnia podejmują wysiłek wspierania osadzonych w procesie zdobywania wiedzy i rozwijania kompetencji. W ramach projektu powstanie szczegółowy przewodnik metodyczny zawierający wskazówki dotyczące prowadzenia zajęć, aktywizowania uczestników oraz dostosowywania metod nauczania do specyfiki środowiska penitencjarnego. Przewodnik będzie bazował na doświadczeniach partnerów i ma stanowić praktyczne narzędzie wspierające codzienną pracę edukatorów.

Testowanie rezultatów w praktyce

Wszystkie opracowane materiały zostaną poddane pilotażowi w instytucjach partnerskich. Dzięki temu możliwe będzie sprawdzenie ich skuteczności w rzeczywistych warunkach pracy z osobami pozbawionymi wolności. Uczestnicy zajęć oraz nauczyciele będą mogli zgłaszać swoje uwagi i propozycje zmian. Proces pilotażu pozwoli nie tylko ocenić jakość przygotowanych materiałów, ale również lepiej dostosować je do potrzeb różnych grup odbiorców. Ostateczne rezultaty projektu będą więc efektem zarówno pracy ekspertów, jak i doświadczeń osób, które będą z nich korzystać w praktyce.

Europejska współpraca na rzecz edukacji więziennej

Projekt RISE jest przykładem skutecznej współpracy międzynarodowej organizacji działających na rzecz edukacji osób dorosłych oraz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Partnerzy reprezentują różne kraje i różne modele edukacji więziennej, jednak wszystkich łączy przekonanie, że edukacja może odgrywać kluczową rolę w procesie zmiany i reintegracji społecznej. Wspólne działania pozwolą na wymianę doświadczeń, poznanie nowych metod pracy oraz stworzenie rezultatów, które będą mogły być wykorzystywane również po zakończeniu projektu przez kolejne organizacje i instytucje zainteresowane rozwojem edukacji więziennej.

Długofalowe korzyści

Rezultaty projektu mają służyć znacznie dłużej niż okres jego realizacji. Opracowane materiały edukacyjne, kurs oraz przewodnik dla nauczycieli będą mogły być wykorzystywane przez kolejne lata zarówno w zakładach karnych, jak i innych instytucjach pracujących z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym.

Partnerzy projektu wierzą, że każda osoba powinna mieć możliwość rozwoju i zdobywania nowych kompetencji niezależnie od swojej przeszłości. Edukacja nie zmienia świata natychmiast, ale daje ludziom narzędzia, dzięki którym mogą zmienić własne życie. To właśnie ta idea stanowi fundament projektu RISE.

Poznaj partnerów projektu

Projekt RISE realizowany jest przez organizacje, które od wielu lat angażują się w działania na rzecz edukacji osób dorosłych, integracji społecznej oraz wsparcia grup zagrożonych wykluczeniem. Każdy z partnerów wnosi do projektu unikalne doświadczenia i kompetencje, dzięki którym możliwe jest stworzenie wysokiej jakości rezultatów odpowiadających na potrzeby osób pozbawionych wolności.

Koordynatorem projektu jest Stowarzyszenie na rzecz edukacji osób wykluczonych społecznie „Busola” z Polski. Organizacja działa na rzecz rozwoju edukacji więziennej, realizując projekty krajowe i międzynarodowe skierowane do osób osadzonych oraz edukatorów pracujących w środowisku penitencjarnym. Członkowie stowarzyszenia posiadają wieloletnie doświadczenie w nauczaniu osób pozbawionych wolności oraz prowadzeniu projektów Erasmus+.

Partner z Belgii – Asturia – specjalizuje się w edukacji dorosłych i od wielu lat uczestniczy w europejskich projektach poświęconych edukacji więziennej. Organizacja posiada bogate doświadczenie w opracowywaniu materiałów dydaktycznych oraz wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań edukacyjnych dla osób uczących się w nietypowych warunkach.

Niemiecki partner, aufBruch, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych organizacji zajmujących się działalnością kulturalną i edukacyjną w zakładach karnych. Od 1997 roku realizuje projekty teatralne w berlińskich więzieniach, wykorzystując sztukę jako narzędzie rozwoju osobistego, budowania kompetencji społecznych oraz wspierania procesu reintegracji społecznej.

Hiszpański partner – Centro de Educación de Adultos García Alix – prowadzi edukację dorosłych, w tym także działania realizowane bezpośrednio w zakładach karnych i ośrodkach readaptacyjnych. Organizacja posiada bogate doświadczenie w pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym oraz rozwijaniu programów wspierających ich dalszą edukację i aktywność zawodową.

Połączenie doświadczeń wszystkich partnerów pozwala stworzyć projekt oparty na wiedzy praktycznej, sprawdzonych rozwiązaniach oraz wieloletniej pracy z osobami potrzebującymi wsparcia edukacyjnego.

Więcej, bardziej szczegółowych informacji można znaleźć na dedykowanej stronie www projektu pod adresem

https://riseedu.eu/